Daw'r cyhoeddiad ychydig fisoedd wedi i lywodraeth San Steffan gadarnhau mai鈥檙 Wylfa yn Ynys M么n fydd cartref Adweithydd Modiwlaidd Bach cyntaf y Deyrnas Unedig, a ddatblygwyd gan gwmni Rolls-Royce. Mae hyn yn golygu y bydd gogledd Cymru yn chwarae rhan ganolog yn uchelgais y Deyrnas Unedig i gynhyrchu ynni gl芒n.
Ers dechrau gweithio 芒'i gilydd yn 2022, mae UKNNL a Sefydliad Dyfodol Niwclear (NFI) Prifysgol Bangor wedi:
鈥 cyhoeddi papurau ymchwil sydd gyda鈥檙 gorau yn y byd ac sydd wedi eu hadolygu gan gymheiriaid.
鈥 hyfforddi ymchwilwyr doethurol
鈥 cefnogi talent newydd鈥痶rwy noddi swydd technegydd labordy a gradd-brentisiaeth ym Mharc Gwyddoniaeth Menai.
Ddydd Iau 5 Chwefror, llofnodwyd Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth newydd gan Brif Swyddog Gweithredol UKNNL, Julianne Antrobus, ac Is-ganghellor Prifysgol Bangor, yr Athro Edmund Burke, sy鈥檔 nodi sut y bydd y ddau sefydliad yn cydweithio dros y pum mlynedd nesaf er mwyn parhau i ddatblygu gogledd Cymru fel canolfan fyd-eang o ran arbenigedd鈥痑鈥痶hechnoleg ynni niwclear trwy fynd ati ar y cyd i wneud ymchwil a sicrhau mynediad at gyfleusterau er mwyn datblygu technolegau niwclear.
Wrth siarad yn ystod y llofnodi, dywedodd Juliane Antrobus, Prif Weithredwr UNKKL: 鈥淥 gydweithio 芒 phrifysgolion fel Prifysgol Bangor gallwn fynd ati i wneud ymchwil niwclear sydd gyda鈥檙 gorau yn y byd a sicrhau bod gan Brydain y gweithlu medrus sydd ei angen arni ar gyfer y dyfodol.
鈥淕yda鈥檙 cyhoeddiad y bydd Adweithydd Modiwlaidd Bach cyntaf y Deyrnas Unedig yn cael ei leoli yn yr Wylfa, mae鈥檔 ddechrau cyfnod cyffrous i鈥檙 maes niwclear yng ngogledd Cymru.
鈥淔el prif labordy cenedlaethol sifil y Deyrnas Unedig ar gyfer ymholltiad niwclear, rydym yn barod i weithio gyda Phrifysgol Bangor er mwyn cefnogi鈥檙 gwaith o ddarparu鈥檙 arbenigedd technegol, y gallu ymchwil a鈥檙 arloesedd a fydd yn galluogi projectau fel yr Wylfa i gael eu cyflawni鈥檔 llwyddiannus a chymryd pob mantais ar oes aur ynni niwclear.鈥
Ychwanegodd Julianne: 鈥淢ae鈥檙 hyn rydyn ni wedi鈥檌 gyflawni gyda鈥檔 gilydd hyd yn hyn 鈥 o hyrwyddo ymchwil ym maes tanwyddau niwclear y dyfodol, i gefnogi swydd technegydd labordy a gradd-brentisiaeth yn M-SParc, sef Parc Gwyddoniaeth y Brifysgol 鈥 yn enghraifft o sut mae cydweithrediadau o鈥檙 fath yn sylfaen i鈥檙 gwaith yr ydym yn ei wneud yn UKNNL i ddatblygu鈥檙 sgiliau niwclear hynny sydd eu hangen er mwyn cyflawni blaenoriaethau鈥檙 Deyrnas Unedig. Rwy'n edrych ymlaen at weld beth fydd y pum mlynedd nesaf o gydweithio yn ei gynnig.鈥
鈥淢ae adnewyddu鈥檙 bartneriaeth hon 芒鈥檙 Labordy Niwclear Cenedlaethol yn adlewyrchu ein hymrwymiad hirdymor i ragoriaeth ymchwil ac effaith ranbarthol. Gyda chadarnhad mai yn yr Wylfa y bydd Adweithydd Modiwlaidd Bach cyntaf y Deyrnas Unedig yn cael ei leoli, mae gogledd Cymru ar ddechrau cyfnod hollbwysig ar y daith at ynni gl芒n, ac mae cydweithio ar y raddfa hon yn sicrhau y gall myfyrwyr, ymchwilwyr a phartneriaid diwydiannol gyfrannu'n uniongyrchol at arloesedd niwclear o'r radd flaenaf. Bydd adnewyddu ein Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth yn cryfhau鈥檙 cydweithio rhyngom dros y blynyddoedd nesaf."
Ers 2022, mae鈥檙 bartneriaeth rhwng UKNNL a Phrifysgol Bangor wedi cyflawni canlyniadau go iawn sy'n hyrwyddo ac yn meithrin sgiliau niwclear uwch.
Gyda'n gilydd, rydym wedi hybu ymchwil i'r tanwyddau a'r deunyddiau niwclear a fydd yn pweru adweithyddion y dyfodol. Mae gwyddonwyr UKNNL ac academyddion Prifysgol Bangor wedi gweithio ochr yn ochr i gyhoeddi canfyddiadau mewn cyfnodolion blaenllaw, gan helpu i adeiladu'r sylfaen wybodaeth sydd ei hangen ar y sector.
Rydym hefyd wedi buddsoddi mewn pobl. Mae Dr Charlotte Baxter, technegydd labordy y buom yn cyd-noddi ei swydd yn M-SParc, bellach yn arwain ar weithrediad offer profi arbenigol sy'n cefnogi ymchwil arloesol. Ers hynny mae Prifysgol Bangor wedi gwneud ei swydd yn swydd barhaol. Yn y cyfamser, fe wnaethom gyd-noddi Iwan Hughes fel prentis gradd, ac mae wedi ennill sgiliau a fydd o fudd i'r sector niwclear am ddegawdau i ddod.
Rydym wedi cefnogi ymchwilwyr PhD sy'n archwilio'r wyddoniaeth y tu 么l i鈥檙 genhedlaeth nesaf o dechnolegau niwclear, gan helpu i ddatblygu鈥檙 gweithlu arbenigol sydd ei angen ar Brydain.
Mae UKNNL ar y cyd 芒 Phrifysgol Bangor wedi gwneud cais am gyllid pellach i hyfforddi ychwaneg o arbenigwyr doethurol mewn technolegau niwclear newydd.